İşyerinde Yalnız Çalışma

İşyerinde Yalnız Çalışma

Belirli zamanlarda, bazı  işlerde çalışanların verilen görevi tek başına  yürütmesi kaçınılmazdır. Örneğin, gece güvenlik görevlileri, limanlarda ki konteyner yükleme operatörleri gibi... bazen de tatil dönemlerinde, gece boyunca ya da hafta sonlarında yalnız çalışmak durumunda kalınabilmektedir. Peki yalnız çalışma yasal ve güvenli mi?

Çalışanlar tarafından İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimine, sıkça sorulan soru yalnız çalışmanın güvenli olup olmadığıdır. Genellikle yanıt; prosedür / talimatlar, eğitim, denetim, koruyucu ekipmanlar vb. kontrol önlemleri almak koşulu ile “evet” olacaktır. Dolayısıyla iş yerlerinde risk değerlendirmesi yapılırken göz önüne alınması gereken tehlikelerden biri de, “yalnız çalışma” dır. Basına yansıyan, ya da tanık olunan, ölüm, sakatlanma veya iş yerinde büyük tahribatla sonuçlanan bazı iş kazaları veya ciddi olaylar incelendiğinde, akla ilk gelen  kök neden “yalnız çalışma”dır.

Biz de bu nedenle hem çalışanın, hem de iş verenin yalnız çalışma konusunda dikkat etmesi gereken noktaları derledik...

Kimler Yalnız Çalışır?

• Elektrik / bakım – onarım işçileri

• Özel güvenlik görevlileri,

• Çiftlik / orman / bahçe işçileri

• Ev bakım yardımcıları, temizleyiciler

• Doktorlar

• Hemşireler, sağlık ziyaretçileri

• Laboratuvar çalışanları

• Park görevlileri

• Dükkan / büfe ve hizmet sektörü çalışanları

• Kanalizasyon / kamu çalışanları

• Ulaşım işçileri

• Kamyon / tır sürücüleri

• Satış temsilcileri, haşere kontrolörleri,

• Limanlarda konteynır yükleyici operatörleri

Yalnız Çalışmanın Kişiler Üzerindeki Etkileri

Yalnız çalışma, kişiler üzerinde farklı etkiler gösterebilmektedir. Bu çalışma tarzı bazı kişilerde verimliliği artırırken, bazı kişilerde de düşürebilmektedir.

Verimliliği artan kişilerin, çalışma ortamında tek olarak bulunduğu, çalışma alanını sahiplendiği, sorumluluğun tamamen kendisine ait olduğunu bildiği için dikkat ve motivasyonu artmaktadır. Bu sayede de işini en iyi şekilde yapabilmektedir. Ancak bazı durumlarda yalnız çalışma kişinin kendini yalnız ve değersiz hissetmesine, dışlanmış olduğu düşüncesine kapılmasına sebep olabilmekte ve  bu durumda da verimi azalabilmektedir.

Kişinin Böyle Bir Çalışma İçin Uygunluğu Araştırılmalı

Yalnız çalışma süreci başlamadan önce kişinin tıbben, fiziksel ve ruhsal (mental) olarak tek başına çalışmaya uygun olup olmadığı araştırılmalı, yalnız çalışabileceğine öyle karar verilmelidir. İş yeri hekimi, işe giriş ve periyodik muayenelerde yalnız çalışacak kişilere psikososyal risklerini tespit etmek ve anksiyetesini ölçmek için testler uygulamalıdır. Kişinin psikolojik durumu yalnız çalışmaya uygun değilse çalışmasına onay verilmemelidir. Bununla birlikte yalnız çalışan kişilerin çalışma alanları ve işlerine göre düzenlemeler yapılabilmelidir. Bu düzenlemelerde kişinin istekleri ve işin nasıl yapılacağı da her zaman önem taşımaktadır.

Şirketlerin “Yalnız Çalışma Politika ve Prosedürü” Olmalı

İşyerleri için hazırlanacak yalnız çalışma prosedüründe; yöneticilerin ve çalışanların sorumlulukları açıkça tanımlanmalıdır. Bununla birlikte tüm yalnız - tek başına - çalışmalarda şu bilgiler hazır olmalıdır;

• Yalnız çalışanı izlemek için atanan ilgili kişi [veya otomatik bir sistem],

• Yalnız çalışanların konumu,

• Raporlama zamanları veya uzak bir sahaya tahmini varış ve ayrılma zamanı,

• İletişim bilgileri,

• Seyahat / araç ayrıntıları (özellikle acil durum yardımı gerekmesi halinde önemlidir),

• Yalnız çalışmaya ilişkin riskleri hafifletmek için bir acil durum talimatı.

Kimler Yalnız Çalışamaz?

• Psikolojik sorunu olanlar 

• Gebeler

• Engelliler

Hangi İşlerde Yalnız Çalışılmaz?

• Kapalı alanlara giriş gerektiren, tank, menhol, boru, kanalizasyon, kanallar, tavan boşlukları, kapalı bodrum odaları ve doğal havalandırmanın yetersiz olduğu diğer alanlar.

• Düşme durdurucu sistemlerin, iskelelerin ya da merdivenlerin kullanımının gerektiği (emniyetli bir şekilde bağlanmamış / sabitlenmemiş, ikinci bir kişinin tutmasını gerektiren) yüksekte çalışılan işler,

• İskele montajı,

• Canlı elektriksel iletkenler üzerinde veya yakınındaki çalışmalar,

• Bir yangın gözcüsünün gerekli olduğu, kaynak, taşlama, kesme vb. sıcak işler,

• Malzeme Güvenlik Bilgi Formunda (MGBF) açıklandığı gibi, hızlı hareket edebilen – etki gösteren, akut toksik maddenin kullanıldığı yerler.

• Sulu ortamda çalışma gerektiren, boğulma tehlikesi olan işler,

• Kendinden hava beslemeli (tüplü) veya bir hava kaynağından hava beslemeli tam yüz maskesinin kullanılmasının gerekli olduğu işler,

• Araçlarla patlayıcı taşıyanlar, zirai mücadele ilaçlaması yapanlar yalnız çalışmamalıdır.

Yalnız Çalışan Takip Sistemi

Yalnız çalışmanın kaçınılmaz olduğu işler ve iş yerlerinde – son çare – yalnız çalışan takip sistemi kurmaktır. Sistem, telsiz ve telefonların çalışmadığı, tehlikeli işlerin yapıldığı, aynı anda birden çok alanda (tüm vardiyalarda) yalnız başına çalışan personelin durumu ve konumunun gerçek zamanlı olarak izlenmesine olanak sağlayabilecek bir sistem olmalıdır.

Personelin üzerinde taşıdığı çeşitli sensörleri olan takip çipi sayesinde, tesislerde kurulan radyo alıcı ve vericileri ile çalışanlar izlenebilmektedir. Böylelikle olası bir tehlike veya kaza anında devreye girecek olan alarm sistemiyle personelin yeri belirlenebilmekte hızla müdahale edilebilmektedir. Sistemle, personel ihtiyaç halinde, üzerindeki vericinin düğmesine basarak yardım talebinde de bulunabilmektedir.