Pestisitler Ve Etkileri

Son günlerde kış mevsiminin temel sebzelerinden olan ıspanakla ilgili zehirlenme haberleri görsel ve işitsel medyada sıkça yer aldı. Bu durumun ortaya çıkmasına neden olduğu düşünülen etkenlerden biri de pestisitler.

Peki pestisitler nedir ve insan sağlığı üzerinde nasıl bir etki göstermektedir?

İnsan yaşamını kolaylaştırmak için üretilen birçok kimyasal, üretim aşamasından tüketim aşamasına kadar, insan sağlığı ve çevre açısından küresel bir tehdit oluşturmaktadır. İnsan yaşam kalitesinin arttırılması amacıyla kullanılan kimyasallar ve özellikle tarımsal üretimde önemli bir yeri olan pestisitlerin kontrolsüz, bilinçsiz ve gereksiz yere kullanılması hem insan sağlığını hem de çevreyi çok ciddi anlamda tehdit eder konuma gelmiştir.

Pestisit Nedir?

Pestisitler, zararlı organizmaları engellemek zararlarını azaltmak veya kontrol altına almak amacıyla kullanılan bileşiklerdir. Sebze ve meyvelerin doğada zarar görmeden yetişmesi ve yaşam alanlarımızdan mikroorganizmalardan arındırılması gibi konularda fayda sağlamaktadır.

Pestisitlerin İnsan Sağlığına Zararları Nelerdir?

Bu maddeyle temas, deri, göz ve solunum sistemi yoluyla maruziyete neden olabilmektedir. Kan dolaşımına katılan tehlikeli kimyasallar, hayati organ ve sistemlere ulaşmakta ve bu durum kısa ya da uzun dönemde bazı belirtilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Pestisitlere kısa dönem maruziyet sonucunda; alerjik reaksiyonlar ve zehirlenmeler meydana gelebilmektedir.

Pestisitlere uzun dönem maruziyet ise; karaciğer, böbrek, kas iskelet sisteminde sorunlara ve gebelerde düşüğe neden olabilmektedir.

Anne karnındaki maruziyetlerde ise gelişim bozukluğu, genetik bozulmalar ortaya çıkabilmektedir.

Pestisite bağlı alerjik reaksiyonlar: Pestisite bağlı alerjik reaksiyonlar ölüme varan sonuçlara neden olabilmektedir. Bu noktada maruz kalınan miktarın önemi yoktur. Temas noktasında yara veya vücutta kızarıklık, boğulma hissi, solunum güçlüğü, yüz ve dudaklarda şişme sonucunda ölüme kadar varabilen sonuçlar yaşanabilmektedir.

Pestisite bağlı zehirlenme: Hafif ve orta şiddetli zehirlenmelerde belirtiler grip benzeri baş ağrısı baş dönmesi, ciltte kızarıklık bulantı kusma, aşırı terleme, titreme sinirlilik şeklinde görülmektedir.

Pestisitlerin Çevre Üzerine Etkileri Nelerdir?

Kimyasalları doğru zamanda, doğru dozda, bilinçli kullanmak ve çevreye verdiği zararı kontrol altında tutmak gereklidir. Bilindiği üzere kimyasallar da masum değildir.

Pestisitlerin çevre üzerine etkilerini şöyle sıralamak mümkün; 

1. Bazı ilaçlar arılar üzerine doğrudan etkilidirler.

2.Bitkilerin ilaçlamasında kullanılan pestisitler toprağa dökülür ve toprak solucanlarının ölümüne neden olur.

3. Kuşlar ve yaban hayvanlarının üzerinde büyük risk teşkil eder.

4. Taban suyuna karışarak derelere, göllere, denizlere ve içme sularına karışır.

5. Buharlaşarak atmosfere karışır ve sis tabakası oluşturarak asit yağmurlarına sebep olabilir.

6. Toprağa uygulanan bazı ilaçlar toprağı verimsiz hale getirir. Tarımı imkânsız kılabilir.

Pestisit Zehirlenmelerinin Yaşanmaması İçin Dikkat Edilecek Noktalar

Pestisit zehirlenmelerine karşı yapılması gerekenlerin başında güvenli taşınması, depolanması ve uygulanması gelmektedir.

Ancak ülkemizde kimyasallara erişmenin çok kolay olmasının yanında kullanım konusunda da hatalar yapılması istenmeyen sonuçların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Kimyasalların kullanma talimatları dışında uygulanması, etrafa dökülüp saçılmasına, toprak, yiyecekler, hatta yağmur sularıyla yer altı sularına ulaşmasına neden olmaktadır. Sonuçta kırsal alandaki sular dahi kirlenmektedir.

Kullanma talimatları dışında kesinlikle kullanılmaması gereken bu kimyasalları uygularken mutlaka koruyucu maske, eldiven, çizme, gözlük kullanmaya dikkat edilmelidir.

Denetimsiz kullanımı sonucu sebze ve meyvelerdeki miktarı arttığı için sebze ve meyvelerin sadece iyi yıkanması bu kimyasallardan arındırılması için yeterli olmamaktadır.

Devlet politikaları ile çiftçinin ilaçlama konusunda eğitilmesinin sağlanması da son derece önemlidir.

Her bölgesinde tarım yapılabilen ülkemizin güvenilir gıda üretmesi insan sağlığı açısından son derece ciddi bir meseledir.