Mesleksel Temas Dermatiti (Deri Hastalığı)

Deri vücudumuzun en büyük organıdır. Büyük alanı ve çevreye direkt teması nedeniyle meslek hastalıklarının gelişimi için uygun bir organdır. 

Ortalama 1,8 m2’dir ve toplam vücut ağırlığının yüzde15’ini oluşturur. Vücudun dış kalkanıdır ve önemli koruyucu görevleri vardır:

  • Mikroorganizmaların vücuda girişini engeller
  • Güneş ışınları/ultraviyoleden korur
  • İç organlar için koruma görevi yapar
  • Nem kaybını önler
  • Termoregülasyonu sağlar

 

Mesleki Deri Hastalıkları Nedir?

Endüstride irritan maddelerin neden olduğu deri reaksiyonlarıdır. Pek çok değişik şekilleri vardır. Belirtiler iritasyon sonucu deride kızarıklık, şişme, papül (ciltteki, sınırları belirgin, kabarık, 1 cm'den küçük çaplı lezyonlar), bül (ciltteki sıvı dolu kabarıklıklar) ve püstüllerdir (ciltteki içi iltihap bulunan lezyonlanlar). İkincil enfeksiyonlar ile de iltihaplı yara şeklini alabilir.

Değişik ülkelerde bildirilen bütün mesleki hastalıkların yüzde 20-70'ini mesleki dermatozlar oluşturur. Bunların yüzde 20-90’ının ise temas dermatitleri (allerjik)  olduğu bildirilmiştir.

Temas dermatiti;

• Yeterli konsantrasyondaki maddeyle yeterli süre temas eden herkeste gelişebilir,

• Duyarlanma söz konusu değildir,

• Şiddeti kişiden kişiye değişebilir.

 

Mesleki tahriş edici alerjik dermatite en çok;

• Asit ve alkaliler,

• Çözücüler,

• Metal kesiminde kullanılan soğutucular,

• Petrol ve petrol ürünleri, solventler, okside edici ajanlar, sabun, deterjan ve temizleyici ajanlar, kesim sıvıları vb. maddeler yol açar.

 

Meslek ile dermatit arasında anlamlı bir ilişki kurulabilmesi için takip periyodu ortalama 6 aydır. Ancak önceki yaptığı iş ve çalışma ortamları da sorgulanmalıdır. İlk temastan önce başlamış olanlar meslekle ilgili değildir. Son temastan sonra 3-4 gün geçmişse, bu durum temas dermatiti değildir.

 

Temas dermatiti belirtileri;

• Ellerde kızarıklık

• İçi su dolu kabarcıklar

• Çatlama belirtileri

• Yanma ve kaşıntı

 

Güçlü irritanlarla, sadece kısa bir temastan sonra bile akut toksik kontakt dermatite gelişebilir. Deride yanıklara ve bül oluşumuna neden olabilir.

Zayıf irritanlarla temastan sonra, ortaya çıkan dermatit kronik ya da kümülatif irritan kontakt dermatit adını alır.

 

Zayıf irritan maddeler;

• Su

• Alkali sabun ve deterjanlar

• Zayıf asitler

• Cam elyafı

• Toz partikülleri,

• Gıda ürünleri (biber, sarımsak, portakal, domates)

• Temizleme ajanları

• Çözücüler

• Plastik ve reçineler

• Petrol ürünleri

• Metaller, makine yağları

• Soğutucular

 

Güçlü irritan maddeler;

• Kostikler,

• Güçlü asitler,

• Güçlü alkaliler,

 

Eğer kontak dermatit birçok işçide ortaya çıktıysa muhtemelen irritan madde ile temas söz konusudur ve işçi sağlığı açısından o maddenin uzaklaştırılması gerekir.

 

Erken Tanı ve Tedavi Önemli

İşçi bir hafta işten uzaklaştırıldığında düzelme olması beklenir, düzelme olmazsa mesleksel olmadığı anlamına gelmez. Bazı kronik dermatitlerin iyileşmesi nadiren 3-4 hafta işten uzaklaşmayı gerektirebilir. Erken tanı ve tedavi, hem işverenin hem de çalışanın bu önlenebilir hastalıklardan korunması ve iş kaybına uğramaması için çok önemlidir.