Kimyasal Maddelerin Kullanımı Ve Depolanması

Gerek günlük, gerekse çalışma hayatında kimyasal maddeleri sıklıkla kullanıyoruz. Aslında Kimyasal madde, element ve bileşiklerin genel adıdır. Her ne kadar genel algıda “kimyasal madde” tanımından tehlikeli oldukları akla gelse de bazı kimyasallar çok tehlikeli, bazıları ise değildir. Örneğin içme suyu ve yemeklik tuz kimyasal madde olduğu gibi hasta olduğumuzda kullandığımız antibiyotik, PVC, tereyağının kokusunu veren bütadion ve bütirik asit de birer kimyasal maddedir.

Kullanma Limitlerine Uyulmalı

Her kimyasal madde insan sağlığına ve çevreye zarar vermez, hatta bazı yararlı etkileri olabilir. Ancak kimyasal maddelerin belli kullanma limitleri vardır ve bu kullanma limitleri aşıldığında tüm maddeler ölümcül etki gösterebilmektedir.

Günlük hayatta kullandığımız bazı maddeler de kimyasal madde sınıfına girmekte ve insan sağlığına zararlı olabilmektedir. Örn. Kozmetik maddeler yanıcı kimyasal sıvılar içerebilir; çamaşırhane malzemeleri aşındırıcı, ilaçlar yanıcı, zehirleyici ya da radyoaktif özellikte olabilmektedir. Dolayısıyla limitlere uyma. Kimyasal madde kullanım kurallarının ilk sırasında yer almaktadır.

Saklama ve Kullanma Konusunda Bilinçli Olunmalı

Kimyasal maddeler yukarıdaki örneklerden de anlaşıldığı üzere her yerde karşımıza çıkabilmekte ve risk oluşturmaktadır. Kimyasal maddelerin saklanması ve kullanılması konusundaki bilinçsizlik, ciddi sonuçlara yol açabilecek kazalara da davetiye çıkarmaktadır. 

Kimyasalların depolanmasında dikkat edilmesi gereken en önemli faktör birbirleriyle etkileşime girme tehlikesidir. Ambalajların üzerindeki etiketlere bakılarak, kimyasalın hangi gruba girdiği kolayca belirlenebilir.

Malzeme Güvenlik Bilgi Formu: Malzeme güvenlik formları, kimyasal maddelerin güvenli kullanımı ve depolanması konusunda yol gösterici belgelerdir. Malzeme güvenlik bilgi formu (MSDS) için kimyasal maddelerin kimlik belgesi de denilebilir. Bu formlar ile kimyasal maddenin tanımı, üretici firma yada kişilerin bilgileri, tehlike grubu, çevreye ve sağlığa oluşturacağı riskler, kanser vb. hastalıklar oluşturma riskleri, acil durum ve ilkyardım uygulamaları gibi  bilgiler elde edilir.

Kimyasal Maddelerin Depolanması Sırasında Dikkat Edilmesi Geren Kurallar

  • Kimyasal maddeler depolanırken oluşturulabilecekleri tehlikenin cinsine göre sınıflara ayrılmalıdır.
  • Kimyasal madde depolama matrisi göz önüne alınarak depolama yapılmalıdır. (Örn. asitler ve bazlar beraber depolanmamalıdır.)
  • Depolar, depolanan kimyasal maddelerin yol açabileceği tehlikeler göz önüne alınarak havalandırma, yangın alarm ve söndürme sistemleri ile ısıya ve güneş ışınlarına karşı izolasyon gibi sistemlerle donatılmalıdır.
  • Depolaması yapılan tüm kimyasal maddelerin msds raporları, kimyasal madde ile beraber temin edilmeli ve bu raporda yazan bilgiler ışığında depolama yapılmalıdır. MSDS raporu olmayan kimyasal maddeler işyerine kabul edilmemelidir.
  • Depolanacak kimyasal maddelerin ambalajlarında etiketler bulunmalı ve bu etiketler zarar görmemiş,  okunaklı şekilde olmalıdır.
  • Kimyasal maddeler orijinal ambalajında saklanmalıdır. Orijinal ambalajından çıkarılması durumunda, yeni koyuldukları ambalajlar,  anlaşılacak şekilde ve Türkçe etiketlenmelidir.
  • Depolama alanının ısısı, msds formunda ya da ambalaj etiketinde yazan ısı aralığında olmalıdır.
  • Raflar, düşme ve devrilme tehlikesine karşı zemine ve duvara sabitlenmelidir.
  • Kimyasal madde depolarında raf yüksekliği 2 metreyi geçmemelidir.
  • Kimyasal madde depolama alanında elektrikli ısıtıcı kullanılmamalıdır.
  • Elektrik motoru kullanılması gerektiren sistemlerin (havalandırma vb. ) kıvılcım çıkartmayan, exproof özellikte olmasına dikkat edilmelidir.
  • Depo alanında dökülme ve saçılmalarda kullanılacak, kimyasal maddenin özelliğine uygun temizleme kiti/acil dökülme seti ve dökülme ve saçılmalarda alana müdahale edecek kişilerin kullanabileceği özel kıyafetler bulundurulmalıdır.
  • Yanıcı/parlayıcı kimyasalların depolandığı alanlarda kıvılcım oluşturan çalışmalar (kaynak, demir kesme vb.) yapılmamalıdır. Sigara içilmemelidir.
  • Kimyasal maddelerin depolandığı alanların girişlerine, alanda görevli tüm personelin görebileceği ve okuyabileceği şekilde malzeme güvenlik bilgi formu özetleri asılmalıdır.
  • Fıçı, varil, kutu vb. ambalaja sahip kimyasal maddeler, kapakları üst tarafta olacak şekilde depolanmalıdır.

Kimyasal Madde Depolama Matrisi Tutuşabilir ve yanıcı sıvılar ve cam ambalaja sahip kimyasallar dolap içlerinde ve alt raflarda depolanmalıdır.

   kimyasal depolama