İşe Bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

İşe bağlı kas iskelet sistemi hastalıkları,  “Kümülatif Travma Rahatsızlıkları” adı altında da incelenmektedir. Bu rahatsızlıklar çalışma hayatında iş verimi, maliyet ve çalışanların yaşam kaliteleri üzerinde oldukça önemli etkiler yaratmaktadır.

Tüm rahatsızlıkların önlenmesinde ve tedavisinde işyerinin ergonomik olarak düzenlenmesi oldukça önemli yer tutmaktadır. Bunun yanında çeşitli fizik tedavi modelleri, ilaçlar, egzersiz programları ve gereğinde cerrahi tedavi de seçenekler arasındadır. 

İşe bağlı kas iskelet sistemi hastalıkları kötü postürde çalışma, stres, tekrarlayıcı ve şiddetli aktiviteler, mola vermeden uzun süreli çalışma ve kötü ergonomik nedenlerden olmaktadır. Ana şikayet üst ekstremitelerde, boyun, omuz, el bilekleri ve belde ağrıdır. Çalışma hayatında bu rahatsızlıklar iş verimini, maliyeti ve çalışanların yaşam kalitesini negatif yönde etkilemektedir.

Yapılan son çalışmalar bel, boyun ve omuzdaki kas iskelet sistemi hastalıklarında, işteki fiziksel ve psiko-sosyal faktörlerin önemli rolü olduğunu ortaya koymuştur.

Fiziksel faktörlerden

  • Çalışma sırasında kötü postür ve hareketler,
  • İş sırasında kaslara binen yük
  • İşin hızı, süresi ve tekrarlanan özelliği,
  • Harekette kullanılan kuvvet,
  • Vibrasyon,
  • Isı sayılabilir.

İşe bağlı kas iskelet sistemi hastalıklarının gelişiminde fiziksel faktörler kadar pisikososyal faktörlerin de etkisinin olduğu görülmüştür.  Bazı çalışmalar, boyun ağrısı ile yüksek mesleki beklentiler, azalmış sosyal destek, azalmış iş kontrolü ve düşük memnuniyet arasında ilişki olduğunu göstermektedir.

İşe bağlı pisikososyal faktörler ve kas iskelet sistemi bozuklukları arasındaki ilişki için bazı açıklamalar yapılmaktadır.

1. Psikososyal durumlar artan kas gerginliğini ve işe bağlı mekanik gerginliği artırabilir.

2. Psikososyal faktörler bildirilen kas iskelet sistemi şikayetlerinin ve/veya bunların nedenlerinin algılanmasını artırabilir.

3. Başlangıçtaki fiziksel yaralanmalara bağlı ağrı atakları, psikolojik ve fizyolojik kronik santral sinir sistemi disfonksiyonunu tetikleyerek kronik ağrı sürecini tetikleyebilir.

İşe bağlı kas iskelet sistemi hastalıkları değişik şekil ve bulgularla ortaya çıkabilir. Bazıları; Carpal Tünel Sendromu, Tendinitis, Tenosinovitis, Tetik Parmak, Raynaud’s Fenomeni, Tenisçi Dirseği gibi iyi bilinen hastalıkları işaret eden yakınma ve bulgular olduğu gibi ağrı, rahatsızlık, güçsüzlük, his kaybı gibi belirli bir hastalığa özgü olmayan yakınmalarla da ortaya çıkabilir.

 

Büro İşinde Çalışanlarda Boyun - Bel Hastalıkları

Kas-iskelet sistemi, büro-ofis işlerinde çalışanlarda oldukça yüksek oranda etkilenmektedir. Eklem ve eklem dışı yapılar sıklıkla zarar görür.

     1. Boyun  sorunları

     2. Bel sorunları

     3. Yumuşak doku bozuklukları (sinir sıkışmaları,  kas gerginlikleri ve kısalmaları, dolaşım bozuklukları, aşırı kullanım bozuklukları)

Tıbbi harcamalar ile, hastaların çalışmadığı günlerin ve uzun süren fonksiyonel kaybının maliyeti birlikte değerlendirildiğinde bel ağrısı, bütün hastalıklar içerisinde maliyeti en yüksek olan hastalık grubudur.

Bu nedenle bel kaslarını  kuvvetlendirecek egsersizler ve ergonomiyi sağlayacak ekipmanlar çalışanın sağlığı açısından çok önemlidir.

Boyun ağrıları da son derece sık görülmekte, özellikle büro çalışanlarında yaşam kalitesinin azalmasına ve fonksiyonların bozulmasına neden olmaktadır.

 

Nasıl Tedbir Alalım

  • Duruşun düzgün olması, boyun-sırt bölgesinin güçlendirilmesi, boynun darbeden ve tekrarlayıcı stresten korunması gerekmektedir. Dengeli beslenilmeli ve günlük fiziksel aktiviteler artırılmalıdır.
  • Masada otururken sık ve kısa aralar verip ayağa kalkılmalıdır. Kısa süreli ama düzenli yürüme ve germe egzersizleri yapmak önemlidir.
  • Her zaman oturulan sandalye kalça hizasında dizlerden hafifçe daha yukarıda olacak şekilde ayarlanmalıdır. Baş ve boyun doğru pozisyonda olmalıdır.
  • Çok kalın yastıkla yatılmamalıdır. Yüzüstü yatmak boyundaki ağrıyı ve kısıtlılığı artırabilir. Bu nedenle sırtüstü ya da yan pozisyonda yatmak daha doğrudur.
  • Uzun süre başı aşağı doğru eğecek aktivitelerden kaçınılması gereklidir.
  • Boyna yönelik germe ve güçlendirme egzersizlerin yapılması uzun dönemde ağrının tekrarlamaması için önemlidir. Düzenli yürüyüş yapılmalı, omurga sağlığı için bol bol yüzülmelidir.