Enfeksiyon Hastalıkları

Enfekte olmuş bir konakçı bireyden veya bulaşıcı hastalığa neden olan bir patojenin belirli bir kişi veya gruba geçmesi sonucunda enfeksiyon hastalıkları ortaya çıkmaktadır. Ancak mikroorganizmaların insanlara bulaş yolları birbirinden farklıdır. Bu durum enfeksiyonunun yayılım hızını da direkt olarak etkilemektedir.

Mikroorganizmalar ağız, solunum yolu, gözler, üreme organları ve ciltteki çatlaklar yoluyla vücuda girer. Ancak hastalıkla ilgili uygun kontrol önlemlerinin alınabilmesinde enfeksiyonun kaynağı ve bulaş yollarının bilinmesi son derece önem taşır. Örneğin bazı hastalıklar için en uygun müdahale enfeksiyon ajanının kaynağının kontrol edilmesi ya da ortadan kaldırılmasıdır. Bulaşıcı hastalığı olan bir kişi, hem enfeksiyonu temizlemek hem de başkalarına bulaştırma riskini azalmak için tedavi edilir. Bazı müdahaleler ise iletim şekline göre yapılır, enfeksiyonu olan bir kişinin izolasyonu gibi. Enfeksiyonlarla mücadele için yapılan müdahalelerin bazıları ise ev sahibinin savunmasını artırmak için yapılır. Bunların başında da aşılanma gelir.

Enfeksiyon hastalıklarına bakteri, virüs, parazit ve mantarlar sebep olur. Mikroorganizmaların insanlara bulaş yolları ise şöyle sıralanmaktadır.

• Kan ve kan ürünleri yoluyla: Hepatit B, Hepatit C, AIDS

• Hava yoluyla: Öksürme, hapşırma ve solunum esnasında saçılan damlacıklar. Tüberküloz, Kızamık ve Covid-19

• Direkt temas: Grip, Hepatit A

• Cinsel ilişki yoluyla: Hepatit B, Hepatit C, AIDS, Frengi, Belsoğukluğu

• Kirlenmiş su ve gıdalar yoluyla: Tifo, Dizanteri

• Hayvanlar yoluyla: Kuduz

• Vektörlerle bulaş yoluyla: Kene, bit, sivrisinek gibi bazı mikroorganizmalarla bulaş Sıtma, Kırım-kongo hemorajik ateşi

Hava yoluyla bulaşan etkenler 20 metreye kadar gidebilir

Havayolu ile bulaşan patojenlerle karşılaşma, insan hayatında kaçınılmazdır ve etkeni bulunduran bireyler hastalığın yayılmasında en önemli kaynaktır. Hava ile bulaşan etkenlerin boyu 5 μm veya daha küçük, damlacık ile bulaşanlarda ise boyut 5 μm'den büyüktür ve damlacık ile bulaş kaynağın çevresindeki 1-1,5 metrelik bölgede gerçekleşir. Havayolu ile bulaşan etkenler 20 metre uzağa gidebilir.

Hava yolu ile bulaşan enfeksiyon etkenlerinin başında virüsler gelir. Başta influenza (grip) olmak üzere pek çok üst solunum yolu enfeksiyonunun etkeni olan virüsler, organizmaya hava yoluyla girer. Bununla birlikte kızamık, kabakulak, suçiçeği gibi enfeksiyonların etkenleri olan virüsler de hava yolu ile bulaşırlar. Bu yolla bulaşan virüslerin yanı sıra difteri, tüberküloz, boğmacanın etkeni olan basiller de bu yolla bulaşır.

Covid-19 damlacık yoluyla bulaşır

Damlacık enfeksiyonu, enfekte olmuş kişinin öksürme, hapşırma, balgam, konuşma gibi durumlarda, patojenik bakteri ya da virüsü çevreye ince su damlacıkları ile dağıtması ve sağlıklı kişinin solunum yoluyla bunu alması sonucu ortaya çıkan durumdur. Tüberküloz, grip, boğmaca, difteri, pnömoni, Covid-19 bu şekilde ortaya çıkan hastalıklardır. SARS ve MERS, kuş gribi ve domuz gribi pandemik influenza da damlacık enfeksiyonu ile ortaya çıkmaktadır.

Korunmada hijyen çok önemli

Bu bilgilerin ışığında, damlacık yoluyla bulaşan Covid-19 dan korunmak için sosyal mesafenin ne denli önemli olduğu ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, enfekte yüzeylere temas etmemeli,    el temizliğine dikkat edilmelidir.

Covid-19 virüs enfeksiyonunun 2-14 günlük kuluçka süresi olduğu da unutulmamalı ve gerekli önlemleri alınmalıdır. Öksüren hapşıran kişilere mutlaka maske takması konusunda uyarıda bulunun. Kendinizi korumak için mutlaka kalabalık ortamlara girerken maske takın ve maskeyi çıkardıktan sonra dış yüzeyine dokunmadan çöp kabına atın. Damlacık yoluyla enfekte kişinin eline bulaşmış olan virüs dokunduğu her yüzeye bulaşır. Bu nedenle yüzey temizliği de son derece önemlidir. Özellikle ortak kullanılan, asansör, bekleme alanları, kapı kulpları, musluklar gibi yüzeylerin düzenli temizliğine dikkat edilmelidir.

Hijyen kurallarına uyalım, sağlıklı kalalım.