Eked Nedir, Neden Önemlidir?

Eked Nedir, Neden Önemlidir?

İş güvenliği söz konusu olduğunda çalışma ve üretim sürecinin her aşamasında gerekli tüm önlemleri almak-aldırmak hayati önem taşımaktadır. Bu önlemlerden biri de enerji kaynaklarının kontrolünün sağlanmasıdır. Zira makinelerin taşınması, bakımı gibi beklenmedik bir anda açığa çıkabilecek enerji hem can hem de mal kaybına neden olabileceği için tehlikeli enerji olarak tanımlanmaktadır. Biz de bu ay iş sağlığı ve güvenliği açısından son derece önem taşıyan bu konuya değinmek istedik...

EKED, makinelerin veya ekipmanların çalışmaya minör ya da majör iş kazalarının önüne geçilir. başlamadan önce, bakımı, onarımı ve taşınması esnasında, tehlikeli enerjiyi kontrol altına alarak beklenmedik bir anda açığa çıkan enerjinin yaralanmalara veya maddi hasarlara yol açmadan sıfır enerji durumuna getirmekte kullanılan birincil ve tercih edilen bir yöntemdir. Herhangi bir enerji kaynağının, o enerji kaynağı ile iletişimi olan makine, cihaz ve ekipmandan izole edilerek, uygun bir EKED donanımı ile bakım, onarım, taşıma esnasında tehlikeli enerjinin engellenmesi, ilgili makine ve ekipmanın özel EKED kilitleme aparatı ile emniyete alınması, kilitlenmesi, etiketinin konması ve süreç sonunda sorumlu kişi veya kişilerin bu etiket ve kilitleri açarak ekipmana tekrar enerji verinceye kadar izolasyonun devam ederek enerjinin açılmamasını sağlayan süreç EKED sürecini kapsamaktadır.

 

Hangi İşlemlerde ve Ne Zaman Kullanılmalı?

EKED; bakım, işletme, montaj, değişiklik, sökme – takma, ayarlama, muayene, yağlama, temizleme işlemleri öncesinde uygulanması gereken ve işlem esnasında da mutlaka devam ettirilmesi gereken yöntemdir.

EKED Uygulanırken Kullanılan Kilit ve Etiketlerin Özellikleri Nasıl Olmalı?

Kilitler: Şekil, renk ve/veya tip bakımından tesiste kullanılan diğer tüm kilitlerden ayırt edilebilir olmalıdır. Karışıklık yaşanmaması adına EKED için özel belirlenmiş olan kilitler, bu iş dışındaki hiçbir amaç için kullanılmamalıdır. Aynı zamanda her bir işlemi yapan kişi için ayrı kilitler olmalı ve kişisel kilitler ayrı ayrı kilitlenmeli, anahtarlar kilidi uygulayan kişinin tam kontrolü altında olmalıdır. Son olarak kullanım esnasında tüm kişisel kilitler üzerinde kişisel tanımlayıcılar (ad etiketleri, kimlik etiketleri veya işlemelere ilişkin bilgi) bulunmalıdır.

Etiketler: EKED için kullanılan etiketler tekdüze olmalı, kolay çıkartmaya yeterli dayanıklı olmalı ve kilide takılmalıdır. Kilitlerin kullanılamadığı yerlerde, etiketler kilidin takılabileceği noktaya yerleştirilmelidir. Bu mümkün değilse, etiket enerji izolasyon noktasının üzerine yerleştirilmelidir. Eğer bu da mümkün değilse etiket aleti çalıştırma girişiminde bulunan kişi tarafından derhal görülebilecek bir konumda mümkün olduğunca güvenli olarak takılmalıdır. Etiketlerin "ÇALIŞTIRMAYIN", "AÇMAYIN" "ELEKTRİK VERMEYİN" gibi uygun uyarılar taşıması diğer çalışanlar tarafından anlaşılabilir olması konusunda önemlidir.

Kilitleme Ekipmanları: Kilitlerle birlikte ve şalter veya valflerle ( zincir vb.) kullanıldığında kırılmaya, direnmeye karşı yeterli sağlamlıkta olmalıdır.

Enerji Kontrol Prosedürü Nasıl Uygulanır?

EKED için işletme içerisinde prosedür ve talimat oluşturularak görev, yetki ve sorumluluklar belirlenmelidir. EKED ’in doğru ve eksiksiz bir şekilde uygulanması için belli periyotlarda denetimleri yapılmalıdır.

  1. Güç Kesme için Hazırlık: Yetkili kişi, etkilenen ya da yetkili kişiler makineye enerji vermeden önce, enerji izolasyon işlemlerinin nasıl (ve hangi sıralamayla) yapılması gerektiği ve her türlü özel ekipman ve kişisel koruyucu ekipman gereklilikleri için kilitleme/etiketleme usullerini tanımlar.
  2. Makine ya da ekipmanın enerjisinin kesilmesi: Makine ya da ekipmanın, belirlenmiş prosedürlere göre gücü kesilmelidir.
  3. Makine ya da ekipman izolasyonu: Üretici tarafından sağlanmış olan izolasyon cihazları kullanılarak, ekipman tüm enerji besleme kaynaklarından izole edilir (elektrik, basınç, ısı, vb.)
  4. Kilitleme ya da etiketleme uygulaması: Kilitleme Etiketleme ekipmanları yetkili kişiler tarafından tüm enerji izolasyon noktalarına takılmalıdır.
  5. Artık Enerjinin Boşaltılması: Ekipman izolasyon cihazları ekipmanda enerji kalmadığını garanti edemez. Bu nedenle kalan enerjinin mutlaka boşaltılması gereklidir.
  6. Kontrol: Makine ya da ekipmanda enerjinin kalmadığı doğrulanmalıdır.

İşlem Bittikten Sonra EKED Ekipmanları Hemen Kaldırılabilir mi? Kontrol Gerekli midir?

Kilitleme-Etiketleme ekipmanları kaldırılmadan önce, yetkili kişi tarafından bazı kontroller yapılmalıdır. Öncelikle makine veya ekipman, araç gereç veya gevşek olabilecek parçalar bakımından incelenir. Ekipman ve çevresinden gerekli olmayan cisimlerin (el aletleri ve yedek parçalar gibi) uzaklaştırıldığından, tüm parçaların çalışacak şekilde bağlandığından emin olmak için alan kontrol edilmelidir. Bu sırada çalışma alanındaki tüm personelin emniyetli mesafede olması sağlanır. Tüm ilgili çalışanlara, tamir ve bakımın tamamlandığı ve ekipmanın kullanıma hazır olduğu bilgisi verilmelidir. Her kilitleme etiketleme ekipmanı, sadece kilitleme işini gerçekleştiren kişi tarafından çıkarılmalıdır.

EKED Yönteminin Uygulanması Çalışanlara ve İşletmeye Ne Fayda Sağlar?

Bakım, montaj, değişiklik, sökme-takma, ayarlama, muayene, yağlama vb. herhangi bir işlem sırasında makine veya cihazın beklenmedik bir anda çalışması sonucu, kişinin ölümüne kadar varabilen iş kazaları yaşanabilir. Bunu önlemenin en uygun yolu; makine veya hatların tamir, bakım vb. çalışmalar öncesinde etiketleme, kilitleme ve emniyete alma işlemleri yapıldıktan sonra çalışma yapılmasıdır. Bu sistemin uygulanması ile yukarıda belirtilen işlemler sırasında yaşanması muhtemel EKED, makinelerin veya ekipmanların çalışmaya minör ya da majör iş kazalarının önüne geçilir.

Kaynak

https://www.teknikemniyet.com/Lockout-Tagout-Tryout-LOTOTO-Kilitleme-Etiketleme-EKED-

Nedir http://www.ekedpronet.com/ • http://www.ekedpronet.com/osha.html