Deprem Nedir?

Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapıların hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.

Bilindiği gibi yurdumuz dünyanın en etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunmaktadır. Geçmişte yurdumuzda çok sayıda yıkıcı deprem olduğu gibi, gelecekte de sık sık oluşacak depremlerle can ve mal kaybına uğrayabiliriz. Deprem Bölgeleri Haritası'na göre, yurdumuzun %92'sinin deprem bölgeleri içerisinde olduğu, nüfusumuzun %95'inin deprem tehlikesi altında yaşadığı ve ayrıca büyük sanayi merkezlerinin %98'i ve barajlarımızın %93'ünün deprem bölgesinde bulunduğu bilinmektedir.

Son 58 yıl içerisinde gerçekleşen depremler sonucunda, 58.202 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 122.096 kişi yaralanmış ve yaklaşık olarak 411.465 bina yıkılmış veya ağır hasar görmüştür. Sonuç olarak denilebilir ki, depremlerden her yıl ortalama 1.003 vatandaşımız ölmekte ve 7.094 bina yıkılmaktadır.

Tüm bu bilgiler ışığında depreme ne zaman ve nerede yakalanacağımızı bilemediğimiz için deprem sırasında yapılması gerekenler hakkında bilgi sahibi olmalı ve bunları uygulamalıyız.

Deprem Sırasında İşyerindeyseniz

Deprem anında uygun adımları atmayı bilmek ve bu adımları doğru atabilmek çok önemlidir. Deprem sırasında işyerindeyseniz soğukkanlılığınızı bozmadan yapmanız gereken adımları uygulamak hayat kurtarıcı olacaktır.

Deprem Sırasında Sakin Olun Panik Yapmayın!

Panik, almanız gereken tedbirleri almanızı engelleyecek ve kaçma refleksi ile hareket etmenize neden olacaktır. Ayrıca kalabalık yerlerde paniğin bir salgın gibi yayılabileceğini ve izdihama yol açabileceğini unutmayın. Bir doğal afet yaşanırken ihtiyacınız olan en son şey, izdihamın ortasında kalmaktır.

• Yüksekten atlamaya çalışmayın!

Paniğin en sık rastlanan sonuçlarından biri olan yüksekten atlama, depremde yaralanma olaylarının başlıca sebeplerinden biridir. Üst katlarda çalışıyorsanız ve camları açılan bir binada görev alıyorsanız depremin yer çekimi kanunlarını değiştirmediğini hatırlayın. Üstelik, deprem anında dengenizi korumanız çok zor olacağı için en kısa mesafelerde bile yaralanma riskiniz çok yüksek olacaktır.

• Sarsıntı anında dışarı çıkmaya çalışmayın!

Büyük bir deprem sırasında birkaç adım bile atmanız çok zor olacaktır. Bulunduğunuz alandan güvenli bir alana gitmek için merdiven çıkmak, inmek ya da uzun bir mesafe yol kat etmek zorundaysanız kaçmayı denemeyin. Olduğunuz yerde kalıp depremin sona ermesini bekleyin.

Deprem anında merdiven, asansör, balkon gibi alanlarda güvende olmadığınızı unutmayın. Bu nedenle deprem anında merdiven ve asansörlerden uzak durun.

• Eğilin, kapanın, tutunun

Bu üç kelime depremde hayat kurtaran üç sözcük olarak tanımlanmaktadır. Pencere ve camlardan uzak bir yerde, güçlü olduğunu düşündüğünüz bir cismin yanında eğilin.

Bu cisim üzerine ağırlık bindiğinde ezilmeyecek bir cisim olmalıdır. Başınızı ve boynunuzu bir elinizle kapatarak cenin pozisyonu alarak kapanın. Diğer elinizle yanında eğildiğiniz güçlü gördüğünüz cisme sıkıca tutunun. Tekerlekli sandalyedeyseniz tekerlekler kilitlenerek baş ve boyun korumaya alınmalıdır.

• Yaşam üçgeni oluşturun!

Bulunduğunuz binanın çökmesi sonucunda yanında bulunduğunuz cisimlerle zemin arasındaki  üçgen biçimli boşluğu kullanarak hayatta kalmak mümkün. Japonya gibi ülkelerde genelde masa altına girilmesi önerilse de, orada temel önlemin bina yıkılmasına karşı değil, düşen cisimlerden korunmak olduğunu hatırlatmakta fayda var. Bu nedenle ülkemizde temel yaklaşım, bir yaşam üçgeni oluşturmak olmalı. Deprem anında etrafınızdaki uygun cisimlerle yaşam üçgeni oluşturmak üzere harekete geçin.

• Deprem sonrasında tahliye olurken asansörleri kullanmayın!

Depremin bittiğinden emin olduktan sonra tahliye anonsu ile beraber binayı hızlı bir şekilde koşmadan tahliye edin. Tahliye sırasında kesinlikle asansörleri kullanmayın. Deprem sırasında kaçış yolu güzergâhında takılma ve düşmelere sebep olacak durumlar oluşabileceğini unutmayın. Telaşlanmadan ve zemini kontrol ederek acil durum merdivenlerini kullanarak binayı terk edin. İşyeriniz için belirlenmiş olan acil durum toplanma alanına giderek koruma ve haberleşme ekibi üyelerine hayatta olduğunuzu bildirin.

Enkaz altında kalmanın en kötüsü olmadığını unutmayın!

Eğer deprem sırasında enkaz altında kalırsanız, kendinize enkaz altında kalmanın en kötüsü olmadığını hatırlatın. Panik yapmamak hala çok önemlidir. Kurtarma çalışmalarında size ulaşabilmeleri için, sakin olup duruma hakim olmanız gerekir. Enkaz altında kaldıysanız, enerjinizi koruyun. Bağırmak, hem sizin dışarıdan gelen sesleri duymanızı engeller, hem etraftaki enkaz tozundan zararlı miktarda yutmanıza neden olur. Enkaz tozundan korunmak için mümkünse ağzınızı bir bezle kapatın. Yanınızda bir düdük varsa onu kullanın, eğer yoksa aralıklarla su borusu gibi sesi iletebilecek bir cisme veya her hangi bir metal cisme bozuk para gibi bir metal cisme vurun.  Bağırmak,  bunları yapamıyorsanız bir alternatiftir. Yanınızda temiz su varsa idareli kullanın.

• Dışarıda olmanın riskini unutmayın!

Deprem sırasında dışarıda olmak bir şans gibi gözükebilir. Ancak şehirde bulunduğunuzda, etraftaki her cismin düşerek sizi yaralayabileceğini ve binaların çökme riskinin bulunduğunu unutmayın. Elektrik telleri ve binalar en büyük riski oluşturur.  Elinizden geldiğince hızla açık alana geçmeye çalışın. Binalardan düşebilecek saksı, tuğla, beton parçası vb. ürünlere karşı temkinli olun.