• EN
Haberler

Sağlık Bilgisi


Seyahat Sağlığı

 

Özel ya da iş nedeniyle yapılacak uluslararası seyahatler öncesinde genel sağlık durumunun korunması adına bazı noktalara dikkat edilmesi gerekmektedir.

Seyahat edilecek ülkenin coğrafi koşullarına göre görülebilecek hastalıklar değişkenlik gösterdiği için bu bilgilere sahip olmak önem taşımaktadır. Zira bu özellikler nedeniyle yapılması gereken aşılar da gündemin ilk sırasında yer alan önlemlerden birini oluşturmaktadır.

Bilgilendirme gerekliliği nedeniyle uluslararası seyahatler öncesi mutlaka uzman bir hekimden ya da iş yeri hekiminden bilgi alınmalıdır.

Seyahate çıkanlar için profilaksinin çoğu kez seyahatten önce yapılması, bazen seyahat süresince uygulanması ve sonrasında da sürdürülmesi gerekmektedir.

 

 

Aşılanma

 

Gidilecek bölge neresi olursa olsun seyahate çıkmadan önce alınacak koruyucu önlemlerin başında aşılar yer almaktadır. Aşı yapılmadan önce gidilecek ülke, daha önce yapılmış olan aşılar, kişinin genel sağlık durumuna göre ortaya çıkabilecek yan etkiler ve kişinin bağışıklık durumu gibi bazı kriterlere dikkat edilmesi gerekmektedir.

Dünyanın bazı ülkelerinde  halen tetanos, difteri, kızamık gibi hastalıklar görülmektedir. Bu nedenle seyahat öncesinde yolcuların ülke takvimine uygun olarak aşılarını yaptırmaları çok önemlidir. Çocuklukta yapılan aşıların pek çoğunun etkili koruyuculuk düzeyini muhafaza etmek için hayat boyunca ek aşı dozlarına ihtiyaç vardır. Yolculuk öncesi değerlendirmede rutin aşılama programına göre eksik aşılar varsa tamamlanmalı ya da hiç aşılanmamış kişiler de ilk aşılama serisini tamamlamalıdır. Tetanos-Difteri (Td), Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK), Polio rutin aşılama programında bulunan aşıların bazılarıdır.

Bununla birlikte başı aşıların etkisini geç gösterebileceği de düşünülerek aşılama için seyahatten en az bir hafta öncesinde hekime başvurulmalıdır. Yüksek dozda steroid (kortizon) tedavisi görenler, mutlaka  aşı olmadan önce, bu konuda aşıyı uygulanacak hekime bilgi vermesi gerekmektedir. Eğer aşı olmanıza engel bir durum yoksa gideceğiniz ülke ile ilgili tavsiye edilen aşının yaptırılması gerekmektedir.

 

 

Beslenme, hijyen ve korunma

 

Seyahatlerde sağlığın korunması adına alınacak önlemlerin başında elbette hijyen koşullarına ve beslenmeye dikkat etmek gelmektedir. Halen az gelişmiş ülkelerin büyük çoğunluğunda ve gelişmekte olan ülkelerde gıdalar ve kullanılan sular hijyen ve insan sağlığı açısından güvenli bulunmamaktadır.

Bununla birlikte Uzakdoğu, Hindistan gibi bazı bölgelerde ise yoğun olarak tüketilen sebze, meyve, deniz ürünleri gibi besinler de beslenme alışkanlıklarının farklılığına bağlı olarak da barsak sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Tüm bu etkenlerden dolayı, özellikle açıkta satılan, az pişirilmiş ya da pişirilmemiş gıdaların tüketilmesi güvenli görülmemektedir. Ayrıca musluk suları hiçbir şekilde tüketilmemeli kapalı şişe suları tercih edilmelidir. Çay, kahve gibi içecekler de güvenli yerlerden alınmalıdır. Elleri sık sık yıkamak, temizliğinden emin olunmayan yerlerde yemek yememek, musluk suyu içmemek, dövme, akupunktur ve piercing yaptırmamak da hastalıklardan korunmak için alınabilecek önlemlerden bazılarıdır.

 

 

Seyahat sırasında en sık ortaya çıkan sağlık sorunları ve alınabilecek önlemler

 

Enfeksiyonlar

 

Enfeksiyonlar, seyahatler sırasında en sık rastlanan sağlık sorunlarının başında gelmektedir. Seyahat sırasında ya da sonrasında ortaya çıkan enfeksiyon belirtileri çoğunlukla da yorgunlukla karıştırabilmektedir.

Kişide mide asidi azlığı/mide koruyucu kullanılması, şeker hastalığı, hipertansiyon gibi hastalıkların varlığı, kronik barsak hastalığı, hamilelik, kırsal kesime  gerçekleştirilecek aktiviteler seyahat enfeksiyonlarının çok daha kolay ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

 

En sık rastlanan seyahat enfeksiyonları şöyle sıralanmaktadır.

  • Yolculuk ishali
  • Sıtma
  • Tifo ve diğer salmonella enfeksiyonları
  • Deng ateşi
  • Sarı humma
  • Bruselloz
  • Rickettsia enfeksiyonları
  • Viral kanamalı ateşler
  • Leptospiroz
  • Tetanos
  • Tüberküloz, influenza, cinsel temasla bulaşan hastalıklardır. (Sifilis, HIV, Hepatit B, CMV)

 

Enfeksiyon açısından yüksek riskli bölgeler

Enfeksiyonlar açısından bakıldığında bazı bölgelerde çok daha yüksek riske sahipken, bazı bölgelerde riskin düştüğü görülmektedir.

Seyahat enfeksiyonları açısından ülkeler için risk sıralamasına göre: Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Kuzey Batı Avrupa, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda riskin en düşük olduğu ülkeler arasında yer alır. Kuzey Akdeniz Ülkeleri, Güney ve Doğu Avrupa, Çin ve Rusya orta riskli bölgeler arasında yer alırken, Afrika, Orta Doğu, Asya Ülkeleri ve özellikle de Güneydoğu Asya ve Güney Amerika ülkeleri riskin en yüksek olduğu bölgeler olarak gösterilmektedir.

 

Enfeksiyonlardan korunmak için neler yapılmalı?

  • Aşılama yapılmalıdır. Böylece bağışıklık sistemi uyarılacak ve hastalıklara karşı korunma sağlanacaktır. Buna aktif bağışıklama adı verilir. Pasif bağışıklamada ise vücuda antikor verilerek geçici olarak bağışıklama sağlanabilmektedir.
  • Bugün bağışıklama ile difteri, tetanos, boğmaca, kızamık, kızamıkçık, bir kısım menenjit tipleri, çocuk felci, hepatit B, hepatit A, pnömokoksik pnömoni (zatürre), influenza (grip) ve kuduz dahil olmak üzere bir çok hastalığı kontrol etmek mümkün olabilmektedir.
  • Dengeli beslenme vücut direncinin sağlanması ve dolayısıyla mikroplardan enfeksiyonlardan korunma adına çok önem taşımaktadır.
  • Enfeksiyonlarından korunmada en önemli silahlardan biri hijyen kurallarına uymaktır. Kirli ve sağlıksız ortamlar her türlü enfeksiyonun oluşmasında zemin oluşturduğu için öncelikli olarak mümkün olduğunca çevresel koşullar iyileştirilmelidir. Hijyeni sağlamak için da sadece su ve sabun dahi yeterli olabilmektedir. Cilt çatlakları enfeksiyonlar için mikropların giriş kapısını oluşturduğundun bunun önüne geçilmeli ve cilt nemli tutulmalıdır.

 

 

Jetlag

 

Özellikle uzun süreli ve uzun mesafeli uçuşlarda ortaya çıkan bu sorunda kişinin uyku düzeni ve vücudun biyolojik ritmi  bozulmaktadır. Jetlag olarak tanımlanan bu sorunda hazımsızlık, halsizlik, uyku sorunları, yoğun stres, su kaybı, hem fiziksel hem de zihinsel performansta düşme gibi durumları ortaya çıkarabileceğinden önem taşımaktadır. Bu durumun ortaya çıkarabileceği sorunlar kişilere göre farklılık gösterse de Jetlag’ın etkileri alınabilecek önlemlerle azaltılabilmektedir.

  • Alınabilecek önlemlerin başında yolculuk öncesinde dinlenme gelmektedir.  Ayrıca yolculuk sırasında uyuma da  oluşabilecek etkilerin azalmasını sağlamaktadır.
  • Yolculuk öncesi ve sırasında hafif yemekler tercih edilmelidir.
  • Yolculuk sırasında hafif yemekler tercih edilmelidir.
  • Mümkün olduğunca bol sıvı alımına özen gösterilmelidir. Bol bol su tüketilmeye çalışılmalı ve yolculuk sırasında alkol tüketimi de sınırlandırılmalıdır.
  • Yolculuk sırasında yemek ve uyku düzenini mümkün olduğunca gidilecek yere göre ayarlanmalıdır.
  • Eğer hekiminiz uygun gördüyse uyku düzenini sağlayabilmek için kısa süreli uyku ilaçları kullanılabilmektedir.

 

 

 

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

 

Dünya genelinde bölgesel ayrım gözetmeksizin yaygın olarak görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmada en önemli unsur doğru ve yeterli önlemleri alabilmektir. Uluslararası seyahatlerde korunmadan cinsel ilişkiye girme,  tesadüfi partnerlerle cinsel birlikteliği kolaylaştırıcı ortamlar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara maruz kalma riskini artırmaktadır.

 

Korunma

Cinsel temasla bulaşan hastalıkların en önemlisi AIDS’tir. Bunun dışında bel soğukluğu, hepatit B, frengi, klamidya enfeksiyonları, trikomoniyaz, sankroid, genital uçuk, genital siğil ortaya çıkabilecek sorunlar arasında yer almaktadır. Bunlar içinde sadece aşı ile korunma sağlanan hepatit B’dir. Tek korunma yöntemi ise prezavatif kullanımı olmasına rağmen kullanım oranının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Erkekler ilişki süresince prezervatifini mutlaka kullanmalılar. Kadınlar da partnerinin prezervatif kullandığından emin olmalılar ya da kendileri kadın prezervatifini tercihetmelidirler.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların semptomlarına dair şüphe duyanlar öncelikle tüm cinsel faaliyetlerini sona erdirmeleri ve gerekli kontroller için bir sağlık merkezine başvurmaları gerekmektedir.

Semptomların olmaması enfeksiyonun olmadığını garanti etmediği için korunmasız cinsel ilişki yaşayan kişilerin mutlaka test yaptırmaları gerekmektedir.

 

 

Lejyoner Hastalığı (Legionellosis)

 

Legionella bakterisinin çeşitli türleri hastalığın oluşmasına neden olmaktadır. Enfeksiyon, mikroplu su zerreciklerinin ve su buharının solunması yoluyla bulaşmaktadır.  Suda yaşayan bakteriler özellikle sıcak su sistemlerinde çoğalmaktadır. Bu nedenle de bakteriler, klimalara, sıcak su sistemlerine, ortam nemlendiricilerine, kaplıcalara ve su içeren diğer cihazlara kolaylıkla yerleşip çoğalabilmekteler. İnsandan insana bulaş söz konusu olmasa bile tüm seyahatlerde ve özellikle de sıcak iklimlere seyahat edenlerin dikkat etmesi gerekmektedir.

Dünyanın her yerinde görülebildiği için bu sorun daha da önem taşımaktadır. Enfeksiyonun önlenmesi muhtemel kaynakların düzenli olarak temizlenmesi ve dezenfekte edilmesine bağlı olmakla birlikte aşısı yoktur.

 

 

Seyahat-Yolcu İshali

 

En sık rastlanılan seyahat enfeksiyonlarından biridir. Genellikle seyahatin ilk haftalarında görülmektedir ama bazen seyahat sonuna kadar devam edebilir. Bazı durumlarda hastaları korumak için önceden proflaksi verilebilir. Ayrıca ishal olduğu zaman nasıl davranacağı konusunda önceden hasta bilgilendirilir.

 

Bulaşma ve belirtileri

İnsan veya hayvan dışkısıyla kirlenmiş yiyecek veya suyu ağız yoluyla almak hastalığın ana nedenini oluşturduğundan, çiğ yenen veya iyi pişmemiş gıdalar, açıkta satılan yiyecekler, yeterince klorlanmamış içme sularından bulaşmaktadır. Bununla birlikte sağlıksız yüzme havuzları, göl, nehir ve denizlerde yüzmek de enfeksiyonun ortaya çıkmana neden olabilmektedir.

 

Belirtiler

Yolcu ishali dünyanın her yerinde görülmekle birlikte Latin Amerika, Afrika, Orta Doğu ve Asya’nın gelişmekte olan ülkeleri en riskli yerlerdir. Ani ortaya çıkar ve genellikle dışkı miktarında ve sıklığında artış meydana gelir. Tipik olarak her gün 4-5 kez dışkılama söz konusudur. Bununla birlikte bulantı, kusma, ishal, karın bölgesinde kramplar, şişkinlik, ateş, huzursuzluk ve keyifsizlik gözlenmektedir. Herhangi bir hayati tehlike söz konusu olmamakla birlikte kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Seyahat ishali bir iki gün içinde tedavisiz düzelmektedir. Ancak sıvı ve elektrolit kaybını yerine koymak için oral rehidratasyon faydalıdır. Ayrıca ishal başlar başlamaz sıvı alımına dikkat etmek gerekmektedir.

Kişisel özellikler hastalık riskini etkilediğinden genç erişkinler, bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar, inflamatuar barsak hastalığı olanlar, diyabet hastaları, yolcu ishaline yakalanma riski en yüksek olan grubu oluşturmaktadır. Riski yüksek olan kişilerin daha dikkatli olmalarında fayda vardır.

 

Korunma

Hijyen kurallarına uymak ishalden korunmak adına alınabilecek önlemlerin başında gelmektedir. Tuvalete gittikten sonra ve yemekten önce elleri mutlaka sabun ve suyla yıkanmalıdır. Hijyenik olmayan yerlerden ve sokak satıcılarından hiçbir şekilde yiyecek ve içecek tüketilmemeli ve çiğ ve pişmemiş et ve deniz ürünlerinden uzak durulmalıdır. Sular güvenli değilse gıdaları yıkarken, yemek hazırlarken, dişleri fırçalarken mutlaka kaynatmak veya kapalı şişe sularını tercih edilmelidir.

 

Seyahatiniz Sırasında Uymanız Gereken Genel Sağlık Kuralları

  • Gideceğiniz bölgenin hava koşulları ve coğrafi koşullarıyla ilgili bilgileri öğrenerek gerekli tedbirleri alın.
  • Sağlık kontrollerinizi ve gerekiyorsa aşılarınızı yaptırın. Rutin aşıların (DBT, KKK, Hepatit B gibi) tüm yurtdışı seyahatlerde tam olması önerilir.
  • Yurt dışına seyahate çıkacak ve kronik bir hastalığı olan kişilerin (hipertansiyon, diyabet, KOAH, vd.) seyahatten en az 7 (yedi) gün önce tedavi gördükleri hekim veya işyeri hekimi ile görüşerek kişiye özel tavsiyeleri almaları tavsiye edilmektedir.
  • Yurt dışına seyahate çıkacak ve kronik bir hastalığı olan (hipertansiyon, diyabet, KOAH, vd.) tüm  kişilerin düzenli olarak kullandıkları ilaçların seyahat süresi boyunca yeterli olacağından emin olmaları gerekmektedir.
  • Kronik hastalığınız varsa, kullandığınız ilaçları ve reçetelerini yanınızda bulundurun. Kendinizle ilgili bilinmesi gereken bir durumunuz varsa bilgilendirme kartı oluşturun ve bu kartı hep yanınızda bulundurun.
  • Herhangi bir kaza ya da hastalık durumlarına karşın ülkeye transferi de kapsayacak kapsamlı bir sağlık sigortası yaptırın.
  • Dünyanın hangi bölgesinde olursanız olun enfeksiyonlardan korunmak için ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın.
  • Temizliğinden şüphe ettiğiniz yerlerde dişlerinizi musluk suyu ile fırçalamayın.
  • Temizliği şüpheli sularda yüzmek veya bu sularla temas etmek hastalıklar açısından risk oluşturduğundan hijyen açısından riskli gördüğünüz havuz ve deniz sularında kesinlikle yüzmeyin.
  • Hastalık bulaşma açısından çiğ ve sebze ve meyveler risk oluşturduğu için pişirilmiş yiyecekler ve kabuklu meyveleri tercih edin. Özellikle hijyen ve sağlık şartlarının yetersiz olduğu bölgelerde salata, pişmemiş sebze, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri gibi yiyecek ve içecekleri tüketmeyin.
  • Sokakta satılan yiyecek ve içeceklerin tüketiminden sakının.
  • Herhangi bir nedenle sağlık kuruluşuna başvurmanız gerektiğinde ise kullanılan iğnelerin tek kullanımlık ve aletlerin steril olmasına dikkat edin.
  • Sivrisinek ve diğer böceklere karşı gerekli önlemleri alın. Sinek kovucu spreyler kullanmak, uzun kollu kıyafetler giymek, gece yatarken cibinlik kullanmak bu konuda en bilinen ve faydalı olan önlemlerdir..

 

Seyahat çantanızda bulunması gereken malzemeler

  • Ağrı kesiciler
  • Düzenli kullanılan ilaçların reçetesi ve ilaçlar
  • Aspirin
  • Sıtma ilaçları
  • Antibiyotik (doktor önerisine göre)
  • Dekonjestan ve antihistaminik ilaçlar
  • Kortizonlu krem, mantar kremi
  • Sinek kovucular
  • Güneş kremleri
  • İlk yardım gereçleri
  • Suni gözyaşı
  • Prezervatif

 

 



Web sitemiz yer alan bilgilerin tüm hakları saklıdır, hiçbir şekilde kopyalanamaz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Sağlık bilgileri, kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz.