• EN
Haberler

Sağlık Bilgisi


Çağımızın Dâhisinin Hastalığı; Als

 

Fizik ve astronomi alanında yaptığı çalışmalarla çağımızın dehalarından biri olarak kabul edilen Stephen Hawking 76 yaşında hayatını kaybetti. Toplumun hafızasına ise bir tekerlekli sandalyede, hastalığının ortaya çıkardığı duruşla oturan ve evrenin sırları hakkında bilgiler veren bilim insanı tablosuyla kazındı.

21 yaşında ALS (Amiyotrofik Lateral Skleroz) hastalığı ile tanıştığında yaşamayacağına inanılıyordu. Ama O, vücudunun yüzde 80 sinir hücresini kaybederek sinir sistemi felç olmasına karşın gayet sağlıklı olan beyin hücrelerini kullanmaktan hiç vazgeçmedi. Dünyada büyük ses getiren çalışmaları sayesinde hayatı boyunca da birçok ödüle layık görüldü.

Özellikle Quantum fiziği ve kara delikler üzerine çalışmalarıyla bilinen bilim insanı Stephen Hawking aynı zamanda ALS hastalığıyla da tam bir hayat mücadelesi verdi. Peki bir dâhinin hayatını paylaştığı ALS nasıl bir hastalık?

 

Nedeni hala bilinmiyor!

 

Halk arasında kısaca ALS olarak bilinen Amiyotrofik Lateral Skleroz ,hastalığı tanımlayan Jean Martin Charcot’dan dolayı pek çok ülkede “Charcot Hastalığı”, bazı ülkelerde ise “Motor Nöron Hastalığı” ya da bu hastalığa yakalanan Amerikalı ünlü beysbol oyuncusuna ithafen “Lou Gehrig Hastalığı” olarak da adlandırılıyor.

Beyin, beyin sapı ve omurilikte bulunan ve isteyerek yaptığımız hareketleri kontrol eden sinir hücrelerinin yapısının bozulmasıyla ortaya çıkan, ilerleyici ve ölümcül bir hastalık olarak tanımlanan ALS’nin nedeni tam olarak ortaya konmuş değil. Ancak, hastalığın ortaya çıkmasında genetik etkenler, enfeksiyonlar, kurşun, cıva ve alüminyum gibi ağır metallerin sorumlu olduğu ileri sürülüyor.

 

Belirtiler etkilenen bölgeye göre değişebiliyor

 

Sinir sisteminin hangi bölgesindeki sinirlerin hasar gördüğüne bağlı olarak kol ve bacaklarda katılık ya da güçsüzlük ve kaslarda erime, reflekslerde artma ya da kramplar, kaslarda seyirme, yorulma, konuşma ve yutma güçlüğü, solunum güçlüğü, beslenme bozukluğu gibi şikayetlerin bir karışımıyla ortaya çıkıyor. Ne yazık ki, hastaların yüzde 90’ı belirtilerin ilk ortaya çıkmasından sonraki 3-5 yıl içinde hayatını kaybediyor. Ancak yüzde 10 kadarı Stephen Hawking gibi 10 yıl ve daha uzun süre yaşadıkları gözleniyor.

 

Kabin memurlarının ALS riski daha yüksek

 

ALS hala bilinmezliğini koruyan bir hastalık olduğu için konuyla ilgili araştırmalar da devam ediyor. ABD‘nin İş Sağlığı ve Güvenliği Ulusal Enstitüsü (NİOSH) tarafından yapılan bir araştırmanın yakın zamanda yayınlanan sonuçları ilginç veriler barındırıyor. Buna göre, ALS hastalığı kabin memurlarında normalden iki kat fazla ölüme neden oluyor.

 

Araştırma gerekliliği hangi şüpheden doğdu?

 

Böyle bir çalışma gerekliliği ise uçak kabin havasındaki motor yağından kaynaklı kimyasal atıklara maruziyetin kabin memurlarının sinir hücrelerinde olumsuz etkiler yapabileceği kaygısından doğdu. 1953-2007 yılları arasında görev yapmış 11.311 eski kabin memurunun incelendiği araştırmada, yaklaşık 6 yıldır görev yapan beyaz kadınlar değerlendirildi. Araştırmacılar bu kabin memurları arasında sinir hücresi bozulmasıyla ilgili hastalıklardan ölümleri inceledi. Çalışma sonucunda, eski kabin memurlarının ALS hastalığından ölme ihtimallerinin normal nüfusa göre 2 kat fazla olduğu ortaya çıktı. Bununla birlikte, Parkinson ve bunama gibi diğer sinir hücresi bozulması hastalıklarından kaynaklı ölümlerde bir yükseklik tespit edilmedi. Kabin memuru olarak çalışma süresiyle ALS yüzünden ölme arasında ise bir ilişki tespit edilemedi.

 

ALS ve mesleki etkiye dikkat çekildi

 

ALS insanlık için hala gizemini koruyor. Bununla birlikte bu çalışmada olduğu gibi elde edilen her tür yeni veri yol haritası belirlemede önem taşıyor. Bu çalışma da eski kabin memuru olmayla ALS yüzünden ölme arasındaki ilişkinin nedeni incelenmiş değil. Ancak, daha ileri araştırmalar için yeni bir yön levhası gelişmiş oldu. Buna göre, ALS ve mesleki etki dikkat çekiyor.



Web sitemiz yer alan bilgilerin tüm hakları saklıdır, hiçbir şekilde kopyalanamaz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Sağlık bilgileri, kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz.