• EN
Haberler

Sağlık Bilgisi


Basınç Farklılıklarının Yarattığı Östaki Borusu Sorunlarına Karşı Yeni Yaklaşım

 

Uçak yolculuğu sırasında inişte veya kalkışta, trende tünelin içinden geçerken, dağ geçitlerinde yürüyüş yaparken  ya da denize dalma sırasında ileri derecede kulak ağrısı ve kulak zarının yırtılması yada baş dönmesi problemleri yaşanabilmektedir. Bunun nedeni farklı nedenlerden dolayı yaşanan basınç farklılıklarından kaynaklanmaktadır.  Kişiler üzerinde zaman zaman ağrıya kadar uzanan yaşanan bu rahatsızlıklar genellikle yutkunma veya esneme hareketinden sonra çok hızlı geçer. Bununla birlikte, yetişkinlerin yaklaşık yüzde birinde östaki borusu fonksiyon bozukluğuna bağlı olarak kulaklarda devamlı basınç hissi veya sesleri “boğuk” duyma şeklinde kalıcı belirtiler ve kulak zarı arkasında sıvı toplanması ortaya çıkabilmektedir.

 

Östaki borusunun görevleri nelerdir?

 

Burun ve boğaz ile orta kulağı birbirine bağlayan östaki borusu, orta kulak içindeki basıncın, orta kulak dışındaki hava basıncı ile dengeli olmasını sağlamaktadır. Bu bölgede bir problem yaşanması durumunda ise orta kulak içindeki hava basıncı ile dış ortamdaki hava basıncı ile aynı olmayacaktır. Bu durumda orta kulağa zarar verebilecek ve kulak ağrısı, işitme kaybı ve diğer belirtiler oluşmasına neden olabilmektedir. "Kulak barotravması" hava basıncı farkı yüzünden orta kulakta oluşan hasarı ve buna bağlı olan semptomları tanımlamak için kullanılan bir tıbbi terimdir. Östaki borusunda ortaya çıkan problemlerin birçoğu ciddi değildir ve kısa süre içinde kendiliğinden düzelmektedir. Ancak bazı durumlarda, orta kulak enfeksiyonu, kulak zarı çökmesi, kısa ya da uzun süreli işitme kaybı ve çocuklarda dil ya da konuşma sorunları ortaya çıkabilmektedir.

 

Östaki borusun ortaya çıkan fonksiyon bozukluğunun belirtileri nedir?

 

 Östaki borusu nazofarenks (geniz) boşluğu orta kulağa bağlayan küçük boru şeklinde bir yapıdır. Östaki borusu nazofarenks boşluğuna açılan kıkırdaktan yapılmış uzun bir parçadan oluşmaktadır. Kulak zarına yakın olan parçası kısa ve kemikli yapıdadır ve her yutkunduğumuzda, bu yapı kısa süreyle açılır ve yeniden kapanır. Bu orta ve dış kulak arasındaki basıncı dengeleme görevini görür.  Bu sistemde bir sorun ortaya çıkması durumunda, basınç dengelenemediğinden kulakta basınç veya sesleri “boğuk” duyma gibi rahatsızlık verici sorunlara nedene olabilmektedir. Bu durum bazen işitme kaybı ve kulak çınlamalarına neden olabilmektedir.

 

Östaki borusunda sorunların ortaya çıkmasına neden olan durumlar?

 

Soğuk algınlığı, alerji, kulak enfeksiyonları veya sinüs enfeksiyonları östaki borusunun şişmesine ve enflamasyonun ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Uçuş, dalış ve yüksek yerlere hızlı çıkma sırasında ortaya çıkan ani hava basıncı değişiklikleri de sorunların kaynağı olabilmektedir. Bununla birlikte, östaki borusunu bloke eden büyümeler ve anormal yapıda östaki borusu ile doğmak da sorunların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.
Bu belirti ve bulgulara sahipseniz zaman kaybetmeden Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanınıza başvurulmasında yarar vardır. Tanı sırasında KBB muayenesinin yanında ihtiyaç duyulduğunda işitme testi ve görüntüleme yöntemlerinden (BT, MR) yararlanılmaktadır.

 

Östaki borusunda ortaya çıkan problemlerin tedavisi

 

Sorunun ortaya çıkmasındaki etkene bağlı olarak tedavi şekillenmektedir. Tedavide, burun spreyleri, antihistaminikler, dekonjestanlar, antibiyotik ilaçlar hekimin uygun gördüğü şekilde kullanılmaktadır. Cerrahi-çoğu kişide östaki borusu sorunları için ameliyat gerekmez. Uzun süreli ve şiddetli belirtileri olan ve ilaç tedavisine yanıt alınamayan durumlarda ise cerrahi tedaviden yararlanılmaktadır.  

 

Tedavide Balon Tuboplasty yöntemi

 

Kalıcı fonksiyon bozukluğunun mutlaka tedavi edilmesi gerekmektedir. Yenilikçi bir yöntem olan BET-kateterle östaki borusuna balon dilatasyon ile östaki borusunun fonksiyon bozukluğu kolaylıkla tedavi edilebilmektedir. Ancak yöntem için uygun vaka uygunluğu hastanın hekimi tarafından verilecektir. Kısa süreli genel anestezi altında yapılan bu işlemde hastanın östaki borusunu açmak için bir balon kullanılmaktadır. Bunu yapmak için burundan veya ağızdan östaki borusunun kıkırdak yapısındaki parçasının içine bir balon yerleştirilir. Ardından balon iki dakikalık bir süre için 10 atmosfer basınç yaratacak şekilde şişirilir ve  sonuç olarak borunun içindeki tıkanıklık açılmaktadır. Birçok vakada, dilatasyonla borunun normal fonksiyonuna dönmesi ve hem normal hava değişimi hem de basıncın dengelenmesini sağlanabilmektedir.

 

Balon dilatasyon uygulamasından sonra düzenli olarak östaki borusu havalandırma egzersizi yapılması gerekmektedir.  Bunun için “Valsalva manevrası” uygun bir egzersiz yöntemidir. Egzersiz için, burun deliklerin kapatılıp, ağız kapalı iken karın kasları gerilip burundan üflüyormuş gibi nefes verilmelidir. Bu hareket östaki borusunu açarak basıncın dengelenmesini sağlamaktadır. Ameliyat sonrasında “Valsalva manevrasını” bir ay süresince günde 3-5 kez yapılması gerekmektedir.

 

Op.Dr Celal Ünver

KBB-Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı

 

 



Web sitemiz yer alan bilgilerin tüm hakları saklıdır, hiçbir şekilde kopyalanamaz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Sağlık bilgileri, kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz.